Οικολογισμοί: New Year

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα New Year. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 1 Ιανουαρίου 2024

ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩ - Από τη λαογραφική παράδοση του νησιού μας.

Γράφει ο κ. Βασίλης Χατζηβασιλείου

Την Πρωτοχρονιά όλες οι οικογένειες της Κω συνηθίζουν να φτιάχνουν τον «μπακλαβά» από φύλλα ζύμης που ανοίγουν με το «πιτθαριόξυλο» και τα’ απλώνουν στο ταψί με σησάμι καβουρδισμένο και καρύδι ή αμύγδαλο. Οι οικογένειες, που έχουν κορίτσια αρραβωνιασμένα και τα πλουσιόσπιτα κάνουν δυο ταψιά μπακλαβά, τον «καλό» δηλ. το μεγάλο ταψί και τον «κέλη» δηλ. το παρακατινό μικρό ταψί, για να φαγωθεί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Τον καλό θα τον χαλάσει, θα πάρει, δηλαδή, το πρώτο κομμάτι απ’ το ταψί, που βάζουν μπροστά του, ο γαμπρός ή παλαιότερα ο παπάς, που έβγαινε στα χωριά και αγίαζε για το καλό του χρόνου. Οι ζευγάδες της Κεφάλου συνήθιζαν αντί μπακλαβά την Πρωτοχρονιά να κάνουν «σαρμουσάες», ένα είδος μπουρεκιών με γέμιση μπακλαβά.
Την Πρωτοχρονιά το έχουν σε καλό οι κάτοικοι της Κω να σφάζουν την «πούλλαν» (όρνιθα) ή τον πετεινό, που τα τρώνε γεμιστά. Οι πιστικοί του νησιού παίρνουν ένα αρνί απ’ το κοπάδι τους, το βάζουν μέσα στη μάντρα και του δίνουν να φάει μπακλαβά, για να γλυκάνει ο χρόνος. Το αρνί αυτό πρέπει να είναι άσπρο και «μερακλίδικο» ( ωραίο). Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς επίσης πηγαίνουν αυγή-αυγή στη βρύση, χωρίς να μιλήσουν, και φέρνουν το «αμίλητο νερό». Μ’ αυτό «λαντουρούν» (ραντίζουν) το σπίτι κι όλους τους χώρους της μάντρας.
Στη Χώρα (την πόλη της Κω) τηρούν το έθιμο ν’ αφήνουν αποβραδίς κοντά στο εικονοστάσι ένα ποτήρι νερό κι ένα πιάτο με τρία κομμάτια μπακλαβά ή εφτάζυμου ή βασιλόπιτας, το ένα του Χριστού, το άλλο του Άη Βασίλη και το τρίτο του φτωχού. Σ’ όλο δε το νησί προσέχουν πολύ το «ποδαρικό» και δίνουν σημασία στο ποιός θα πατήσει πρώτος το δεξί του πόδι στο κατώφλι του σπιτιού, για να φέρει «γούρι» στη νέα χρονιά. Ανταλλάσσουν επίσης δώρα και χρήματα μεταξύ τους, κάνοντας τη «μπουλιστρίνα» (μποναμά).
Ανήμερα την Πρωτοχρονιά στα χωριά συνεχίζουν τις επισκέψεις σ’ όλα τα σπίτια, όπου σερβίρεται ο μπακλαβάς με ρακί κι ανταλλάσσονται ευχές, όπως «κι από χρόνου», «στις χαρές σας οι λεύτεροι», «να χαίρεστε οι παντρεμένοι το στεφάνι σας», «με υγείαν κι ευτυχίαν το Νέον Έτος». Παντού γίνονται γλέντια και χοροί. Χορεύουν πιασμένοι σε αλυσίδα τον «σιανό», απλό χωρίς φιγούρες χορό επτά βημάτων και λένε δίστιχα, όπως είναι τα «παινέματα», τα «παραχτυπήματα» (παραπονέματα) και τα «πεισματικά». Χορεύουν επίσης τον «συρτό», τη «σούστα», τον «καλαματιανό», τον «κρητικό» κ.ά.

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι νέοι της Κω κρατώντας μεγάλα ομοιώματα εκκλησιάς ή καραβιού, κατάλληλα στολισμένα και φωτισμένα, ψάλλουν εκτός απ’ τα γνωστά στο Πανελλήνιο κάλαντα: «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά ψιλή μου δεντρολιβανιά…» και τ’ ακόλουθα κώτικα κάλαντα:

Εις αυτό το Νέον Έτος Βασιλείου εορτή
ήρθα να σας χαιρετήσω με την πρέπουσα ευχή.
Εύχομαι, λοιπόν, να ζείτε πολλούς χρόνους ευτυχείς
τον Βασίλειο τον Μέγα να’ χετε συνδρομητή.
Κι όσους έχετε στα ξένα να δεχτείτε με καλό
να σας δίνει ευτυχία τον Θεό παρακαλώ.
Ακολουθεί η ευχή: Και εις έτη πολλά……. κι ένα κομμάτι μπακλαβά!

Στα δύσκολα για την Παιδεία χρόνια της Ιταλικής κατοχής των Δωδεκανήσων την παραμονή της Πρωτοχρονιάς η μαθητιώσα νεολαία του Ιπποκρατείου Γυμνασίου της Κω, κυρίως μετά το έτος 1928, επιδιώκοντας να συλλέξει χρήματα για την ενίσχυση των Ελληνικών Σχολείων της Ορθόδοξης Κοινότητας, έψαλλε αντί καλάντων την ακόλουθη θαυμάσια μελωδία:

Εμείς η νέα γενεά με θάρρος και με ελπίδα
θα πούμε την Πρωτοχρονιά στη λατρευτή πατρίδα.
Ρίξτε όλοι τον οβολό σας κι είναι μέγας ο σκοπός
ιερότατος εν γένει και πατριωτικός.

Συλλογιστείτε ορφανά που μένουν στο σκοτάδι
την προστασία σας ζητούν το φως να δουν και πάλι.
Ρίξτε όλοι τον οβολό σας κι είναι μέγας ο σκοπός
ιερότατος εν γένει και πατριωτικός.

Συλλογιστείτε κάποτε δεν είχαμε σχολεία
μα τώρα αναστηλώθηκε Ελληνική Παιδεία.
Ρίξτε όλοι τον οβολό σας κι είναι μέγας ο σκοπός
ιερότατος εν γένει και πατριωτικός.

ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΟ,ΑΠΑΛΛΑΓΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ.

Κυριακή 31 Δεκεμβρίου 2023

2024 Θερμές Ευχές

National Geographic: 9 θεαματικά αστρονομικά φαινόμενα που θα δούμε το 2024

#NASA , #Sun, #Space #astronomy

Άκρως εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε στο νυχτερινό ουρανό από τη νέα χρονιά. Βροχή μετεωριτών, ζευγάρωμα του φεγγαριού με τους πλησιέστερους και λαμπρότερους πλανήτες είναι μερικά μόνο από αυτά.

Συγκεκριμένα θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε τα εξής άκρως εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα:

18 Ιανουαρίου: Ο χορός του Δία και της Σελήνης, κατά το οποίο ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος θα βρίσκεται δίπλα σε ένα λαμπερό μισοφέγγαρο. Θα συναντηθούν ξανά 14 Φεβρουαρίου, 13 Μαρτίου, 10 Απριλίου.
8 Απριλίου: Το κορυφαίο φαινόμενο της χρονιάς θα συμβεί στις 8 Απριλίου και θα έχουμε μια ολική έκλειψη ηλίου που θα είναι ορατή σε όλη τη Βόρεια Αμερική.
Απρίλιος: Κομήτης θα περάσει από τη Γη ονομάζεται 12P/Pons-Brooks, και κατευθύνεται προς το εσωτερικό του ηλιακού συστήματος.
4 Μαίου: Βροχή μετεωριτών που ονομάζεται EtaAquarid και προέρχονται από την ουρά του κομήτη Χάλεϊ.
12 και 13 Αυγούστου: Κορυφώνονται οι Περσείδες: Κάθε μέσα Αυγούστου, η Γη ταξιδεύει μέσα από ένα σύννεφο υπολειμμάτων που αποβάλλει ο κομήτης Swift-Tuttle, δημιουργώντας μια καταιγίδα από πεφταστέρια στον ουρανό.
Σεπτέμβριος και Οκτώβριος: C/2023 A3 (Tsuchinshan–ATLAS): Ο κομήτης Ο κομήτης A3 Tsuchinshan-ATLAS, ο οποίος εντοπίστηκε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2023 θα προσφέρει ένα εντυπωσιακό θέαμα στα τέλη του 2024. Μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού θα είναι ορατός το βράδυ με τηλεσκόπιο. Προς τον Σεπτέμβριο η τροχιά του θα τον φέρει κοντά στον ήλιο όσο και στη Γη κάνοντάς τον φωτεινό και ενδεχομένως ορατός με κιάλα.
17 Σεπτεμβρίου: Ο Κρόνος ενώνεται με το φεγγάρι – Η σύγκλιση θα ξεκινήσει στις 17 Σεπτεμβρίου ενώ το εντυπωσιακά θέαμα θα επαναληφθεί στις 14 και 15 Οκτωβρίου, στις 11 Νοεμβρίου και στις 8 Δεκεμβρίου
2 Οκτωβρίου: Δαχτυλίδι της φωτιάς στον ουρανό – Όσοι βρίσκονται στο δυτικό ημισφαίριο θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τη δεύτερη ηλιακή έκλειψη του 2024. Όταν το φεγγάρι ευθυγραμμίζεται μεταξύ Γης και του Ήλιου, αφήνει ένα λαμπερό περίγραμμα που μοιάζει με δαχτυλίδι.
Δεκέμβριος: Βροχή μετεωριτών Διδυμίδες και Βόρειο Σέλας
Η χρονιά θα κλείσει με το εντυπωσιακό θέαμα της βροχής μετεωριτών Διδυμίδες (Geminid) τον Δεκέμβριο. Επίσης, το Βόρειο Σέλας αναμένεται να γίνει πιο συχνό και ορατό- ιδίως γύρω από τις ισημερίες- εξαιτίας της αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας.

https://techmaniacs.gr/national-geographic-9-theamatika-astronomika-fainomena-poy-tha-doyme-to-2024/

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2020

What’s ahead for science in 2020?

By Erin Wayman
With a new year comes new science. Here’s a look at the events, projects and findings our reporters are watching — or wishing — for in 2020.

Cosmic clarity

When astronomy writer Lisa Grossman and physics writer Emily Conover predicted in 2018 that the Event Horizon Telescope, or EHT, would soon capture an image of Sagittarius A*, the black hole at the Milky Way’s center, they were half right. EHT’s first image came through in 2019, but it was of the black hole at the center of galaxy M87. Grossman and Conover have their fingers crossed that Sagittarius A* gets its big moment in 2020.
Another cosmic recluse, dark matter, might also come into view in 2020. The LUX-Zeplin, or LZ, experiment, housed in a former gold mine in South Dakota, will begin its search for WIMPs, weakly interacting massive particles. These still-theoretical particles “have been the favored candidate for an explanation of dark matter,” Conover says. Other searches have failed, but LZ will be 20 times as sensitive as previous WIMP searches.

Space explorers

Grossman looks forward to the midyear launches of two Mars missions: NASA’s Mars 2020 and ExoMars, a joint mission of the European Space Agency and the Russian space agency Roscosmos. The missions’ rovers will search for signs of past life. NASA’s robotic explorer will also gather rocks for collection by a potential future mission that would bring bits of the Red Planet to Earth.
Physical sciences writer Maria Temming is meanwhile preparing for a more distant visitor. This year, astronomers identified the second known interstellar object in the solar system (SN: 11/9/19, p. 13), what appears to be a comet. (The first visitor, ‘Oumuamua, was spotted in 2017.) Estimates suggest that such guests should show up about once every year, Temming says.

Drug watch

Biomedical writer Aimee Cunningham expects results from a clinical trial of a male birth control pill. An early test found that the hormonal pill is safe and suppresses hormone levels necessary for sperm production (SN: 4/14/18, p. 10). The new study will assess how well the pill does the job.
A potential drug for Alzheimer’s disease called aducanumab may move closer to approval. Pharmaceutical company Biogen is expected to seek U.S. Food and Drug Administration approval for the drug — “a move that promises to be controversial, considering the drug’s checkered past,” says neuroscience writer Laura Sanders. Aducanumab made our Top 10 list in 2016 after early studies suggested the drug can clear the amyloid-beta plaques seen in Alzheimer’s (SN: 12/24/16 & 1/7/17, p. 27). But later results were disappointing, until recent reports that the highest dose of the drug seemed to slow memory decline (SN Online: 12/5/19).

The molecular level

Direct-to-consumer genetic testing companies could cause their own controversy, predicts molecular biology writer Tina Hesman Saey. Many of these companies, such as AncestryDNA, are expanding their services to offer more information about health, and the FDA may crack down on the kind of info that can be provided, Saey says.
Behavioral sciences writer Bruce Bower expects molecular biology to play a bigger role in human evolution studies. Increasingly, researchers are supplementing studies of ancient DNA extracted from hominid fossils with analyses of extracted proteins, which preserve better in fossilized bones and teeth than DNA does, he says. As with DNA, proteins can help identify new species and untangle evolutionary relationships.

Τετάρτη 8 Ιανουαρίου 2020

What’s ahead for science in 2020? Here’s what we’re watching

By Erin Wayman
With a new year comes new science. Here’s a look at the events, projects and findings our reporters are watching — or wishing — for in 2020.
Cosmic clarity
When astronomy writer Lisa Grossman and physics writer Emily Conover predicted in 2018 that the Event Horizon Telescope, or EHT, would soon capture an image of Sagittarius A*, the black hole at the Milky Way’s center, they were half right. EHT’s first image came through in 2019, but it was of the black hole at the center of galaxy M87. Grossman and Conover have their fingers crossed that Sagittarius A* gets its big moment in 2020.
Another cosmic recluse, dark matter, might also come into view in 2020. The LUX-Zeplin, or LZ, experiment, housed in a former gold mine in South Dakota, will begin its search for WIMPs, weakly interacting massive particles. These still-theoretical particles “have been the favored candidate for an explanation of dark matter,” Conover says. Other searches have failed, but LZ will be 20 times as sensitive as previous WIMP searches.
Space explorers
Grossman looks forward to the midyear launches of two Mars missions: NASA’s Mars 2020 and ExoMars, a joint mission of the European Space Agency and the Russian space agency Roscosmos. The missions’ rovers will search for signs of past life. NASA’s robotic explorer will also gather rocks for collection by a potential future mission that would bring bits of the Red Planet to Earth.
Physical sciences writer Maria Temming is meanwhile preparing for a more distant visitor. This year, astronomers identified the second known interstellar object in the solar system (SN: 11/9/19, p. 13), what appears to be a comet. (The first visitor, ‘Oumuamua, was spotted in 2017.) Estimates suggest that such guests should show up about once every year, Temming says.
Drug watch
Biomedical writer Aimee Cunningham expects results from a clinical trial of a male birth control pill. An early test found that the hormonal pill is safe and suppresses hormone levels necessary for sperm production (SN: 4/14/18, p. 10). The new study will assess how well the pill does the job.
A potential drug for Alzheimer’s disease called aducanumab may move closer to approval. Pharmaceutical company Biogen is expected to seek U.S. Food and Drug Administration approval for the drug — “a move that promises to be controversial, considering the drug’s checkered past,” says neuroscience writer Laura Sanders. Aducanumab made our Top 10 list in 2016 after early studies suggested the drug can clear the amyloid-beta plaques seen in Alzheimer’s (SN: 12/24/16 & 1/7/17, p. 27). But later results were disappointing, until recent reports that the highest dose of the drug seemed to slow memory decline (SN Online: 12/5/19).
The molecular level
Direct-to-consumer genetic testing companies could cause their own controversy, predicts molecular biology writer Tina Hesman Saey. Many of these companies, such as AncestryDNA, are expanding their services to offer more information about health, and the FDA may crack down on the kind of info that can be provided, Saey says.