Η Ρωσία δεν απειλεί την Ευρώπη μόνο με πυραύλους, στρατεύματα και πυρηνικά όπλα. Την απειλεί και με τη στρατηγική της αμφισβήτησης, της προβοκάτσιας και των επιχειρήσεων που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου. Η εμφάνιση της ομάδας που αυτοαποκαλείται «Chernyye Rusy» («Μαύροι Ρώσοι»), η οποία φέρεται να διαφημίζει μέσω Telegram ενέργειές της σε έδαφος χώρας του ΝΑΤΟ, επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο μακριά είναι διατεθειμένο να φτάσει το Κρεμλίνο για να δοκιμάσει τις αντοχές της Δύσης;
Το προηγούμενο είναι γνωστό. Το 2014, οι «πράσινοι άνθρωποι» της Κριμαίας, ένοπλοι χωρίς διακριτικά, αποτέλεσαν το εργαλείο μιας επιχείρησης που κατέληξε στην προσάρτηση της ουκρανικής χερσονήσου από τη Ρωσία, την οποία η διεθνής κοινότητα δεν αναγνωρίζει. Η Μόσχα αξιοποίησε την ασάφεια, την ταχύτητα και την αδυναμία έγκαιρης αντίδρασης, μετατρέποντας τη στρατιωτική ισχύ σε πολιτικό τετελεσμένο.
Σήμερα, η Ευρώπη δεν δικαιούται να αντιμετωπίζει τέτοιες ενδείξεις ως μεμονωμένα περιστατικά. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες και τεκμηριωθεί σύνδεση της ομάδας με τη ρωσική κρατική μηχανή, θα πρόκειται για ακόμη μία δοκιμασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της συνοχής του ΝΑΤΟ. Η ευθύνη της διερεύνησης είναι κρίσιμη, αλλά εξίσου κρίσιμη είναι η πολιτική ετοιμότητα απέναντι σε μια απειλή που μπορεί να εκδηλώνεται μέσω σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων, παραπληροφόρησης και παραστρατιωτικών δικτύων.
Το Κρεμλίνο γνωρίζει ότι μια ευθεία στρατιωτική σύγκρουση με το ΝΑΤΟ έχει τεράστιο κόστος. Αυτό δεν αποκλείει την επιλογή ενεργειών κάτω από το κατώφλι του πολέμου, με στόχο να προκαλεί ανασφάλεια, να διχάζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και να μετρά τις αντιδράσεις τους. Η αμφισβήτηση των συνόρων και η υπονόμευση της ευρωπαϊκής σταθερότητας δεν είναι αφηρημένες γεωπολιτικές έννοιες. Αφορούν την κυριαρχία των κρατών, την ασφάλεια των πολιτών και την αξιοπιστία των διεθνών δεσμεύσεων.
Η μεγαλύτερη παγίδα για την Ευρώπη θα ήταν να συνηθίσει τη ρωσική απειλή. Να θεωρήσει φυσιολογικές τις προκλήσεις, αναπόφευκτες τις παραβιάσεις και υπερβολική κάθε αντίδραση. Αυτή ακριβώς η κόπωση μπορεί να μετατραπεί σε στρατηγικό πλεονέκτημα για τη Μόσχα.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε ο πανικός ούτε ο κατευνασμός. Χρειάζονται ενίσχυση της αποτροπής, κοινή ευρωπαϊκή γραμμή, αποτελεσματική αντικατασκοπεία και σαφές κόστος για κάθε αποδεδειγμένη εχθρική ενέργεια. Η Ρωσία πρέπει να γνωρίζει ότι η συμμετοχή μιας επιχείρησης σε υβριδικό πόλεμο δεν την καθιστά λιγότερο σοβαρή ούτε απαλλάσσει τους υπευθύνους από τις συνέπειες.
Το δίλημμα για την Ευρώπη είναι πλέον πολιτικό και στρατηγικό: θα υπερασπιστεί έγκαιρα την ασφάλεια και την κυριαρχία της ή θα περιμένει να δημιουργηθούν τετελεσμένα για να αντιδράσει; Η ιστορία της Κριμαίας έδειξε τι μπορεί να συμβεί όταν η αμφισβήτηση προηγείται της αποφασιστικής αντίδρασης. Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να επαναλάβει το ίδιο λάθος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου