Ο Έντυ Μάγιερς αποκάλυψε το πραγματικό διακύβευμα: για την ηγεσία του ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, η Κατοχή δεν ήταν μόνο αγώνας απελευθέρωσης, αλλά και προετοιμασία για την πολιτική κυριαρχία της επόμενης ημέρας.
Για δεκαετίες, το ΚΚΕ επιχείρησε να εμφανιστεί ως ο αποκλειστικός ιδιοκτήτης της Εθνικής Αντίστασης. Να ταυτίσει την Ελλάδα με το ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, να υποβαθμίσει τις άλλες αντιστασιακές οργανώσεις και να μετατρέψει μια σύνθετη, τραγική ιστορική περίοδο σε κομματικό μύθο. Η μαρτυρία, όμως, του Έντυ Μάγιερς, επικεφαλής της βρετανικής Συμμαχικής Στρατιωτικής Αποστολής στην Ελλάδα, αποκαλύπτει όσα το συγκεκριμένο αφήγημα θέλει να ξεχαστούν.
Σε συνέντευξή του στον Οικονομικό Ταχυδρόμο, στις 26 Οκτωβρίου 1995, ο Μάγιερς εξέφρασε την απογοήτευσή του για τη διδασκαλία ότι το ΕΑΜ–ΕΛΑΣ ήταν η μοναδική αντιστασιακή δύναμη. Αναγνώρισε τη δράση του ΕΔΕΣ και της ΕΚΚΑ και υπενθύμισε ότι η συμβολή τους υπήρξε σημαντική. Κυρίως, περιέγραψε την πολιτική στρατηγική μιας ηγεσίας που, κατά την εκτίμησή του, ενδιαφερόταν να εξασφαλίσει την κομμουνιστική επικράτηση μετά τον πόλεμο.
Τον Μάρτιο του 1943, ο ίδιος έστειλε στο Κάιρο το μήνυμα «τώρα ή ποτέ», εισηγούμενος τη διακοπή των σχέσεων με το ΕΑΜ–ΕΛΑΣ. Η απάντηση ήταν να συνεχιστεί η συνεργασία. Το γεγονός αυτό δεν εξαφανίζει τη στρατιωτική δράση του ΕΛΑΣ· καταρρίπτει, όμως, την εικόνα μιας ηγεσίας που λειτουργούσε αποκλειστικά με γνώμονα την εθνική ενότητα.
Και τα ερωτήματα δεν σταματούν εκεί. Η δολοφονία του Δημήτρη Ψαρρού, επικεφαλής της ΕΚΚΑ, αποτελεί ένα από τα βαρύτερα κεφάλαια της ενδοελληνικής σύγκρουσης. Πώς είναι δυνατόν να εξυμνείται επιλεκτικά η Αντίσταση, ενώ αποσιωπάται η βία εναντίον άλλων Ελλήνων αντιστασιακών; Πώς γίνεται να παρουσιάζεται ως αποκλειστικός εκπρόσωπος του λαού ένα κίνημα του οποίου η ηγεσία επιδίωκε να ελέγξει όχι μόνο τον αγώνα, αλλά και την πολιτική επόμενη ημέρα;
Σ
